KOFEINA I JEJ EFEKTY…

niedziela, 8 Kwiecień 2018

Efekt zwany inhibicją kompetycyjną, który powoduje przerwę na szlaku zwykle służącym do regulowania przewodzenia impulsów nerwowych (poprzez hamowanie potencjałów postsynaptycznych), występuje, gdy kofeina, która strukturalnie jest bardzo podobna do cząsteczki adenozyny (odpowiadającej za senność, a także wchodzącej w skład cząsteczek przenoszących energię), wiąże się z powierzchnią receptorów adenozyny bez konieczności ich aktywacji.

Adenozyna odgrywa ważną rolę w regulacji snu. Kofeina, poprzez dołączenie do receptorów adenozyny, zapobiega nadmiernemu gromadzeniu się adenozyny, w wyniku czego zapobiega senności. Proces ten ostatecznie prowadzi do wydzielania adrenaliny (epinefryny) i pobudzania ośrodkowego układu nerwowego.

W tym świetle, kofeina powinna być opisywana jako substancja, która udaremnia jeden z głównych procesów, dzięki którym układ nerwowy jest wyciszany, a nie jako producent i źródło energii.

Ponadto, w naszych komórkach mamy także związek zwany cyklicznym AMP (cząsteczka, która działa jako drugi przekaźnik przenoszący sygnały z powierzchni komórki do jej wnętrza, stymulując zwiększanie produkcji niektórych hormonów). Służy jako przekaźnik w procesie uwalniania epinefryny. Kofeina wywołuje gromadzenie cyklicznego AMP w komórkach, tym samym blokując jego usuwanie. To z kolei wzmaga i przedłuża działanie adrenaliny.

Kofeina działa jako substancja ergogeniczna (poprawia wydajność jednostki do pracy fizycznej i umysłowej) w oparciu o wcześniej opisane efekty, a także dzięki jej różnym metabolitom (mniejszym cząsteczkom, które spełniają różne funkcje biologiczne). Metabolity kofeiny i ich odpowiednie działania są następujące:

  1. Teobromina – zwiększa poziom tlenu i przepływ substancji odżywczych do mózgu, służąc jako środek rozszerzający naczynia krwionośne.
  2. Teofilina – rozluźnia mięśnie gładkie i zwiększa wydajność pracy serca.
  3. Paraksantyna – wspomaga lipolizę (rozkład tłuszczów na energię).

Zastosowanie kofeiny
Kofeinę stosuje się obecnie z różnych powodów, nie tylko dla smaku i czystej przyjemności. Poniżej sposoby jej zastosowania.

1. Poprawa wyników sportowych
Kofeina jest powszechnie stosowana wśród społeczności sportowej jako środek poprawiający efektywność. Odnotowano jej pozytywne skutki na wydajność sportową, a wśród nich wzrost poziomu energii, skrócenie czasu reakcji, zwiększenie czujności i poprawę wytrzymałości. Eksperci uważają, że kofeina powoduje iż komórki wykorzystują większe ilości tłuszczu niż w normalnych warunkach.

Uważa się, że kwasy tłuszczowe uwalniane z mięśni – w obecności kofeiny – by podtrzymać pracę wytrzymałościową mięśni, opóźniają wykorzystywanie glikogenu jako głównego źródła energii. Dzięki temu może on być łatwiej zastosowany w późniejszych fazach treningu bądź zawodów, a sportowiec będzie w stanie trenować dłużej, ze względu na wykorzystanie większej ilości zapasu energii z kwasów tłuszczowych.

Może to być spowodowane przede wszystkim jednym z metabolitów kofeiny, paraksantyną i jej zdolnością do wspomagania lipolizy. Okres krytyczny to pierwsze 15 minut, podczas których kofeina zmniejsza zużycie glikogenu nawet o 50%.