Witaminy

poniedziałek, 16 Kwiecień 2018

Ogólnie

Witaminy  to organiczne związki chemiczne, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Muszą być dostarczane z pożywieniem, gdyż sam organizm nie potrafi ich wytworzyć – pomijając witaminę D, która produkowana jest przez komórki skóry pod wpływem promieni UV. Nazwa pochodzi od łacińskich słów vita (życie) i amina – związek chemiczny zawierający grupę aminową.

Witaminy nie należą do typowych składników pokarmowych, nie służą jako żródło energii i nie są strukturalnymi składnikami tkanek. Pełnią funkcję regulacyjną,  przez co są niezbędne dla wzrostu i rozwoju organizmu oraz prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych.

Witaminy dzielimy na dwie kategorie: rozpuszczalne w wodzie – witamina C, wszystkie witaminy z grupy B, oraz na witaminy rozpuszczalne w tłuszczach – A, D, E, K.

Witaminy rozpuszczalne w wodzie, czyli  C i B  nie są magazynowane, a ich nadmiar wydalany jest wraz z moczem. W związku z tym, te witaminy poza B12, w odróżnieniu od rozpuszczalnych w tłuszczach, muszą być stale dostarczane do organizmu w optymalnych ilościach.

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, czyli  A, D, E, K są magazynowane w ludzkim organizmie. Kumulują się tkankach bogatych w lipidy, przez co można je stosunkowo łatwo przedawkować, ale  także organizm toleruje bardziej ich niedobór.

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach
  Nazwa             Funkcja w organiźmie    Źródło Rekomendowana ilość
Witamina       A -zwiększa odporność na infekcje układu oddechowego
-poprawia ostrość widzenia, stanowi środek pomocniczy w leczeniu wielu chorób oczu
-wspomaga właściwe funkcjonowanie układu immunologicznego
-skraca czas trwania chorób infekcyjnych
-pozwala zachować w dobrym stanie błony śluzowe narządów i komórki nabłonka skóry
-wspomaga wzrost, wzmacnia kości, skórę, włosy, zęby i dziąsła
mleko, masło, mięso, ryby morskie,
tran, oleje roślinne, sałata, jarmuż,
żółtka jaj, sery, śledzie, brukselka, winogrona, awokado
 mężczyżni-1000RE (5000 IU)
kobiety-800RE (4000 IU)
Witamina        D  -reguluje prawidłową gospodarkę wapniowo-fosforanową, potrzebną do budowy zdrowych kości i zębów
-pomaga w leczeniu zapalenia spojówek
-bierze udział w przyswajaniu witaminy A
-Przyjmowana z witaminą A i C może przyczyniać się do profilaktyki przeziębień
 ryby morskie: śledź, makrela, węgorz,
tuńczyk,  łosoś,  sardynka, tran, żółtka jaj,
masło roślinne, produkty mleczne
 5mcg- 8mcg
Witamina       E  -pomaga w zachowaniu młodego wyglądu przez opóźnienie starzenia się komórek związanego z procesami oksydacyjnymi
-zapobiega oksydacji „złego” cholesterolu
-jest ważnym czynnikiem rozszerzającym naczynia i przeciwkrzepliwym
-zwiększa dotlenienie i wytrzymałość organizmu
-chroni płuca przed zanieczyszczeniami powietrza współpracując z witaminą A
-pomaga w zapobieganiu chorobom nowotworowym
-zapobiega powstawaniu skrzeplin i rozpuszcza już powstałe
-działając moczopędnie, może obniżać ciśnienie tętnicze krwi
-łagodzi kurcze łydek i bóle mięśni po wysiłku
oleje roślinne, kiełki zbóż, tran, pokrzywy,
mięta, orzechy, jaja, soja
 12 mg
Witamina        K -pomaga zapobiegać wewnętrznym  krwawieniom i krwotokom
-bierze udział w prawidłowym krzepnięciu  krwi
-uczestniczy w formowaniu tkanki  kostnej
-ogranicza rozwój nowotworów
-odpowiada za gospodarkę wapniową i  mineralizację tkanek
kapusta, szpinak, żółtka jaj, soja, marchew,
groszek, kalafior, sałata, brokuły
 1 mg